Een avond naar een concert, een feestje met harde muziek of langdurig luisteren via koptelefoon. Veel mensen kennen het gevoel: u komt thuis, het wordt stil, en plots merkt u een aanhoudende piep of ruis in het oor. Dit verschijnsel is vaak het gevolg van blootstelling aan luide muziek en kan tijdelijk zijn, maar ook blijvend.
Gehoorschade door muziek is een groeiend probleem, zeker onder jongeren. Op deze pagina leest u wat er in het oor gebeurt, wanneer de klachten zorgwekkend zijn, hoe u uw gehoor kunt beschermen en hoe Gehoortest.nl u kan helpen.
Tijdens een avond uit, in de sportschool of op een festival wordt u vaak blootgesteld aan geluidsniveaus boven de veilige grens. De veilige drempel ligt rond de 80–85 decibel. Alles daarboven, zeker bij langdurige blootstelling, vormt een risico. Veel clubs, concertzalen en festivals bereiken met gemak 100 tot 110 decibel. Ook koptelefoons kunnen geluid produceren boven de 95 decibel.
Wanneer het geluidsniveau te hoog is, raken de haarcellen in het slakkenhuis (cochlea) overbelast. Deze haarcellen zijn essentieel voor het omzetten van geluidstrillingen in elektrische signalen naar de hersenen. Bij overbelasting kunnen ze tijdelijk of blijvend beschadigd raken. Dit veroorzaakt onder andere tinnitus: een piep, brom, suis of ruis in het oor zonder externe geluidsbron.
Niet elke piep is permanent. Vaak treedt tijdelijke tinnitus op wanneer de haarcellen overprikkeld zijn. In dat geval verdwijnen de klachten binnen enkele uren tot maximaal drie dagen. Krijgt het oor rust, dan herstellen de haarcellen zich en verdwijnt de piep.
Bij blijvende gehoorschade zijn de haarcellen structureel beschadigd en keert de piep niet meer terug naar normaal. Chronische tinnitus ontstaat vaak na herhaaldelijke of langdurige blootstelling aan te hard geluid, zoals bij frequente concertbezoekers of gebruikers van koptelefoons op hoog volume.
Als de piep of ruis langer dan 72 uur aanhoudt, is het raadzaam om uw gehoor professioneel te laten testen. Zeker als u ook merkt dat u slechter hoort, minder goed mensen verstaat of overgevoelig wordt voor gewone geluiden (hyperacusis), kan dit wijzen op blijvende gehoorschade.
Ook het herhaaldelijk ervaren van piep na muziek is een alarmsignaal. Elke keer dat u een piep ervaart, betekent dat uw oren overbelast zijn geraakt. Op termijn leidt dit tot cumulatieve schade, die niet meer omkeerbaar is.
De schadelijkheid van muziek hangt af van de duur van de blootstelling en de geluidssterkte. In onderstaande tabel staat wat uw gehoor aankan. Bij overschrijding hiervan wordt het gehoor al gauw aangetast.
| Geluidsterkte (dB) | Blootstelling per dag | Blootstelling per week |
|---|---|---|
| 80 dB | 8 uur | 40 uur |
| 89 dB | 1 uur | 5 uur |
| 95 dB | 15 minuten | 75 minuten |
| 101 dB | 4 minuten | 19 minuten |
| 104 dB | 2 minuten | 10 minuten |
Het is hierbij belangrijk om te weten dat een MP3 speler ongeveer tot 100 dB kan produceren. Dit betekent maar vier minuten per dag de MP3 speler gebruiken wanneer deze op maximaal volume staat. Tegenwoordig is het verplicht dat alle MP3 spelers een begrenzer hebben. Alsnog kan een MP3 speler flinke schade aanrichten.
In discotheken en kroegen kan de geluidssterkte oplopen tot 110 tot 120 decibel. Dit is erg schadelijk voor het oor. Hierom heeft de overheid een grens gesteld aan de geluidssterkte. Maar alsnog is de muziek te hard voor het gehoor.
Jaarlijks lopen 22.000 jongeren blijvende gehoorschade op door te harde of luide muziek. De grootste boosdoeners zijn de muziekspelers. Jongeren tussen de 13 en de 15 jaar hebben vaak al een gehoorschade van 10% opgelopen.
En wel 15.000 jongeren tussen de 15 en 25 jaar hebben al een gehoorverlies van 20 decibel. Bij een gehoorschade van 35 dB verlies wordt een gehoorapparaat aanbevolen. Dit geeft weer hoe snel jongeren tegenwoordig gehoorschade oplopen.
Onderzoek toont aan dat 10% van de middelbare scholieren laat heeft van oorsuizen. Ook toonde onderzoek aan dat een schrikbarende 93% van de onderzochte jongeren na een bezoek aan de kroeg of discotheek last heeft van een pieptoon. 38% heeft de volgende dag hier nog last van.
Bekijk hier een onderzoek van VeiligheidNL over gehoorschade bij middelbare scholieren.
Zonder dat u het gebruik van een MP3 speler of bezoekjes aan de kroeg/discotheek hoeft te vermijden, kunt u gehoorschade voorkomen. Dit kan al door de juist hoofdtelefoon te gebruiken. Sommige hoofdtelefoons sluiten de omgeving volledig af, zo hoeft het geluid niet hard te staan. Oordoppen sluiten daarentegen niet goed af en zitten heel dicht op het trommelvlies.
Daarnaast is af en toe de muziek uit zetten ook goed voor de oren. Oren hebben ook rust nodig. Voor bezoekjes aan de kroeg en de discotheek kunt u bijvoorbeeld even naar buiten gaan om rust te krijgen van het geluid.
Bij Gehoortest.nl zijn meer dan 200 StAr-gecertificeerde audiciens aangesloten, verspreid over heel Nederland. Deze professionals hebben ervaring met gehoorschade door harde muziek. Zij kunnen u helpen met:
Een vroege test helpt u om risico’s te beperken en waar mogelijk de schade te beperken. Ook wanneer u regelmatig luistert naar luide muziek, is periodiek testen verstandig.
Gerelateerde onderwerpen:
Geluid boven 85 decibel kan al gehoorschade veroorzaken. Bij muziek in clubs of via koptelefoons wordt vaak de 100 decibel overschreden. Vanaf 15 minuten blootstelling op dat niveau kan onomkeerbare schade optreden aan de haarcellen in het binnenoor, wat leidt tot tinnitus of gehoorverlies.
Een piep na harde muziek ontstaat doordat haarcellen in het binnenoor overbelast raken. Ze kunnen tijdelijk of blijvend beschadigd worden, waardoor uw hersenen geluidssignalen blijven ontvangen die er niet zijn. Dit wordt tinnitus genoemd en is vaak een reactie op geluidsstress.
Langdurig luisteren naar muziek via een koptelefoon op hoog volume kan blijvende gehoorschade veroorzaken. In-ear oordopjes geven extra risico omdat ze dicht bij het trommelvlies zitten. Zonder pauzes en met geluidsniveaus boven 90 decibel lopen vooral jongeren onbewust ernstig gehoorverlies op.
Als de piep langer dan 72 uur blijft aanhouden of gepaard gaat met gehoorverlies, is het verstandig een gehoortest te laten doen. Vroege diagnose helpt verdere schade te beperken. Een audicien kan vaststellen of er sprake is van tijdelijke overbelasting of blijvende schade.
Gebruik muziekoordoppen tijdens evenementen met harde muziek en houd het volume van uw koptelefoon onder 60 procent van het maximum. Neem regelmatig pauzes om het oor rust te geven. Door bewuste keuzes te maken voorkomt u langdurige gehoorschade en blijft muziek genieten mogelijk.
