Heeft u gehoord over “categorie 6” en vraagt u zich af wat dit betekent? In het officiële protocol van de zorgverzekeraars stopt de telling bij categorie 5. Alles wat nóg geavanceerder, nieuwer of luxer is, noemen we in de volksmond categorie 6 of de vrije markt.
Kiest u voor deze categorie? Dan stapt u uit het gereguleerde zorgsysteem. U krijgt geen vergoeding, maar u krijgt er wel iets voor terug: toegang tot de absolute toptechnologie van dit moment, zonder beperkingen van de verzekeraar.
Op deze pagina leest u waarom steeds meer mensen hiervoor kiezen, wat de kosten zijn en hoe u via de Belastingdienst toch geld terug kunt krijgen.
De allerbeste technologie, volledige keuzevrijheid, maar geen vergoeding.
Als een hoortoestel uit categorie 5 al “complex en krachtig” is, wat voegt de vrije markt dan nog toe? Het eerlijke antwoord is: comfort, innovatie en de allernieuwste techniek.
Het vergoedingssysteem in Nederland is goed, maar traag. Voordat een nieuwe uitvinding wordt toegelaten tot de vergoede lijsten, zijn we vaak drie tot vier jaar verder. Wilt u nu al gebruikmaken van de slimste kunstmatige intelligentie? Dan komt u automatisch uit bij de vrije markt.
Dit zijn de drie belangrijkste redenen waarom mensen hiervoor kiezen:
Dit is voor veel mensen de doorslaggevende factor. Vergoede hoortoestellen zijn goed in 1-op-1 gesprekken, maar hebben moeite als veel mensen tegelijk praten (het geroezemoes op een verjaardag of in een restaurant).
Een toptoestel is tegenwoordig meer dan alleen een versterker; het is een gezondheidsmeter.
Vindt u het uiterlijk van een standaard hoortoestel niet mooi? In de vrije markt heeft u de vrije hand qua design.

Is het enorme prijsverschil het eigenlijk wel waard? Dat is de meest gestelde vraag in de spreekkamer. Het antwoord hangt volledig af van uw levensstijl en uw eisen.
Vergoede hoortoestellen zijn ‘adequaat’: ze zijn prima om mee te functioneren in het dagelijks leven. Toestellen in de vrije markt zijn gericht op ‘optimaal’: ze proberen het natuurlijke gehoor zo dicht mogelijk te benaderen, ook in de moeilijkste situaties.
In de tabel hieronder ziet u de concrete verschillen.
| Eigenschap | Vergoede zorg (cat 1-5) | Vrije markt (cat 6) |
|---|---|---|
| Technologie | Bewezen techniek (loopt iets achter) | Allernieuwste generatie |
| Comfort in rumoer | Goed | Uitmuntend |
| Vergoeding | 75% basisverzekering | € 0,- (volledig zelf betalen) |
| Fiscaal voordeel | Beperkt | Grote aftrekpost mogelijk |
Conclusie: zoekt u een prima hoortoestel voor thuis, de televisie en verjaardagen? Dan voldoet de vergoede zorg uitstekend. Bent u een echte liefhebber van muziek, gadgets of technologie, of vergadert u de hele dag in drukke ruimtes? Dan biedt de vrije markt u net dat stukje extra comfort en luxe dat in de basiszorg ontbreekt.
Omdat deze toestellen buiten het zorgstelsel vallen, zijn er geen vaste prijsafspraken met verzekeraars. Audiciens mogen zelf hun prijzen bepalen.
Reken voor een toptoestel in de vrije markt op een bedrag tussen de € 1.500,- en € 2.300,- per stuk. Dit klinkt als een fors bedrag, maar het is vaak een ‘all-in’ prijs. Hierin zit meestal inbegrepen:
Dat is een flinke investering vooraf. Maar er is een belangrijke financiële ‘hack’ die het netto verschil met een vergoed toestel soms bijna laat verdwijnen: de Belastingdienst.
Stel, u koopt een set toptoestellen voor € 3.500,-.
Conclusie kosten: ja, de vrije markt is duurder dan vergoede zorg. Maar door de belastingaftrek is het verschil vaak kleiner dan men denkt, terwijl u wél 5 jaar lang geniet van de allerbeste techniek.
Categorie 6 is niet voor iedereen nodig. Een categorie 4 of categorie 5 toestel is voor heel veel mensen een prima oplossing. Maar, bent u iemand die:
Dan is een toestel uit de vrije markt een investering in levenskwaliteit waar u elke dag plezier van heeft. U zit nergens aan vast en mag altijd vrijblijvend proberen.
Wilt u het verschil tussen een ‘vergoed’ toestel en een ’toptoestel’ zelf horen? Bij de meeste audiciens kunt u ze naast elkaar testen. Gehoortest.nl brengt u gratis in contact met een audicien in uw buurt.
Nee, het zorgprotocol van de verzekeraars stopt bij categorie 5. ‘Categorie 6’ of de ‘buitencategorie’ zijn termen die audiciens gebruiken voor de vrije markt. Dit zijn de allernieuwste toptoestellen die nog niet op de vergoedingslijst staan. U kiest hierbij voor maximale keuzevrijheid en de beste techniek.
Zorgverzekeraars vergoeden alleen ‘adequate’ zorg: goed genoeg om te functioneren. De toestellen in de vrije markt worden gezien als luxe, omdat ze technieken bevatten (zoals gezondheidssensoren of AI-ruisonderdrukking) die niet strikt noodzakelijk zijn, maar wel zorgen voor extra comfort. Deze ‘luxe’ valt buiten het basispakket.
Nee, dat is wettelijk niet toegestaan. U mag niet de basisvergoeding van categorie 3 gebruiken en zelf het restbedrag bijleggen voor een categorie 6 toestel. Het is een harde keuze: óf u kiest voor een vergoed toestel uit de database, óf u betaalt een toptoestel volledig zelf.
Ja, dat is vaak mogelijk. Omdat u geen vergoeding ontvangt, mag u de aanschafkosten van hoortoestellen opgeven als specifieke zorgkosten bij uw inkomstenbelasting. Afhankelijk van uw inkomen en leeftijd kunt u hierdoor netto soms wel 30% tot 40% van het aankoopbedrag terugkrijgen.
Technisch gezien wel. Ze bevatten de allernieuwste chips die pas over 3 tot 4 jaar in de vergoede zorg terechtkomen. Dit merkt u vooral in rumoerige situaties (restaurants): toptoestellen onderdrukken achtergrondlawaai veel effectiever en natuurlijker dan vergoede toestellen, wat u veel luisterenergie bespaart.
Ja, in de vrije markt zijn diverse modellen beschikbaar die 100% waterdicht zijn. U kunt ermee zwemmen en douchen. Dit in tegenstelling tot vergoede toestellen, die meestal slechts ‘spatwaterdicht’ (IP68) zijn en niet tegen onderdompeling kunnen.
Nee, voor de vrije markt heeft u geen recept of verwijzing nodig van een KNO-arts of Audiologisch Centrum. U bepaalt zelf, in overleg met uw audicien, wat u wilt proberen. U bent niet gebonden aan de uitslag van een vragenlijst of protocol.
Ja, absoluut. Een goede audicien zal u altijd aanbieden om een toptoestel vrijblijvend te testen, vaak zelfs in vergelijking met een vergoed toestel. Zo kunt u in uw eigen omgeving ervaren of de meerprijs voor u de moeite waard is voordat u tot aanschaf overgaat.

