Een flinke verkoudheid is op zichzelf al vervelend genoeg. Maar naast een verstopte neus en een zere keel, kan er nog een zeer frustrerende klacht ontstaan: een plotselinge, aanhoudende piep, ruis of brom in uw oor.
Veel mensen raken direct in paniek en zijn bang voor blijvende gehoorschade. Gelukkig is oorsuizen (tinnitus) als gevolg van een verkoudheid in de meeste gevallen onschuldig én tijdelijk.
Om te begrijpen waarom u tijdens een stevige verkoudheid of griep ineens een hinderlijke piep, ruis of brom in uw oor hoort, moeten we kijken naar de anatomie van uw hoofd. Uw oren, neus en keel staan namelijk in directe verbinding met elkaar.
Achter uw trommelvlies bevindt zich het middenoor. Dit is een kleine, met lucht gevulde ruimte. Vanuit dit middenoor loopt een smal kanaaltje rechtstreeks naar de achterkant van uw neus-keelholte: de buis van Eustachius.
Bij een gezond oor opent dit buisje zich telkens even als u slikt of gaapt. Dit heeft twee belangrijke functies:
Wanneer u verkouden bent, raakt u verzeild in een vervelende kettingreactie die uiteindelijk leidt tot het oorsuizen. Dit proces verloopt in vier stappen:
1. De verstopping Het verkoudheidsvirus zorgt ervoor dat de slijmvliezen in uw neus en keel ontsteken en opzwellen. Er wordt veel taai slijm (snot) geproduceerd. Omdat de ingang van de buis van Eustachius in de keel ligt, zwelt deze ook dicht en raakt geblokkeerd door het slijm. Het buisje kan niet meer openen als u slikt.
2. Onderdruk en een ingetrokken trommelvlies Omdat de buis dichtzit, komt er geen verse lucht meer in het middenoor. Het slijmvlies in het middenoor neemt de overgebleven lucht langzaam op, waardoor er een vacuüm ontstaat: onderdruk. Deze onderdruk zuigt uw trommelvlies strak naar binnen. Dit veroorzaakt het welbekende ‘doffe’ of soms pijnlijke, drukkende gevoel in uw oor.
3. Vochtophoping (Lijmoor) Door het aanhoudende vacuüm gaan de wanden in het middenoor weefselvocht afscheiden. Omdat de buis van Eustachius nog steeds verstopt is, kan dit vocht nergens heen. Het hoopt zich op achter het trommelvlies. We noemen dit in de medische wereld een lijmoor (Otitis media met effusie).
4. De reactie van de hersenen (De piep) Omdat uw trommelvlies strak staat en de gehoorbeentjes in een plasje vocht zwemmen, kunnen ze buitengeluiden niet meer goed doorgeven aan het binnenoor (tijdelijk geleidingsverlies). U hoort de wereld ineens een stuk zachter en doffer.
En precies dán ontstaat het oorsuizen: uw hersenen raken in de war door dit plotselinge gebrek aan geluidsprikkels vanuit het oor. Om de ‘stilte’ te compenseren, gaan de hersenen als het ware hun eigen interne volumeknop opendraaien.
Hierdoor worden de normale, hele zachte achtergrondruizen van uw eigen zenuwstelsel ineens extreem uitvergroot. Het resultaat? U hoort een luid fantoomgeluid: een aanhoudende piep, zoem of ruis.
Het belangrijkste advies is gelukkig ook het meest geruststellende: blijf rustig en geef uw lichaam de tijd. Zodra het virus uw lichaam verlaat, zal de zwelling in uw neus en keel afnemen. De buis van Eustachius gaat dan vanzelf weer open, het vocht loopt weg, en het oorsuizen verdwijnt.
Toch hoeft u niet lijdzaam af te wachten. U kunt uw lichaam een handje helpen om die verstopte buis sneller ‘open te ploppen’. Hier zijn de vier meest effectieve methodes:
Dit is vaak de snelste manier om verlichting te krijgen. Haal bij de drogist of apotheek een neusspray met de werkzame stof xylometazoline. Omdat de ingang van de buis van Eustachius helemaal achterin uw neus ligt, zorgt deze spray ervoor dat de gezwollen slijmvliezen daar direct slinken. Hierdoor ontstaat er weer ruimte voor lucht.
Het slijm dat uw holtes blokkeert, is tijdens een verkoudheid vaak erg taai en dik. Door te stomen maakt u dit slijm dunner en vloeibaarder, waardoor het makkelijker kan weglopen.
Rondom de buis van Eustachius zitten kleine spiertjes. Door deze spieren actief te gebruiken, kunt u het buisje mechanisch opentrekken.
U kent deze truc waarschijnlijk wel van het duiken of vliegen. Hiermee perst u actief lucht vanuit uw longen, via de keel, door de buis van Eustachius naar uw middenoor om de onderdruk op te heffen.
Hoe meer u zich zorgen maakt over de piep of ruis, hoe harder uw hersenen zich op dit geluid gaan focussen. Stress en paniek werken als een versterker voor oorsuizen. Zoek daarom actieve afleiding. Heeft u er vooral in een stille slaapkamer last van? Zet dan een zacht achtergrondmuziekje aan, laat een ventilator draaien of luister naar een ontspannende podcast om het oorsuizen te maskeren, zodat u toch goed in slaap valt.
In veruit de meeste gevallen verdwijnt het oorsuizen zodra uw verkoudheid voorbij is. Soms kan het echter nog een paar weken duren voordat het laatste restje vocht uit uw middenoor is verdwenen. Zolang u nog een ‘ploppend’ of dof gevoel in uw oren heeft, is uw oor nog aan het herstellen en hoeft u zich geen zorgen te maken over de piep.
Blijft het oorsuizen echter langer dan zes weken aanhouden, ook als uw verkoudheid al lang en breed over is en uw oor niet meer verstopt voelt? Dan is het verstandig om actie te ondernemen.
Blijft u onzeker over die piep in uw oor en wilt u weten of uw gehoor nog helemaal gezond is? Plan dan een professionele gehoortest in.
Via Gehoortest.nl maakt u eenvoudig en gratis een afspraak bij een StAr-gecertificeerde audicien bij u in de buurt. Binnen een half uur weet u precies hoe het ervoor staat en krijgt u eerlijk advies over eventuele vervolgstappen of ruismaskerende oplossingen (zoals hoortoestellen met tinnitus-maskeerders).
Door een verkoudheid zwelt het slijmvlies in uw neus op en raakt de buis van Eustachius geblokkeerd. Er ontstaat onderdruk en vocht in uw middenoor, waardoor u tijdelijk slechter hoort. Uw hersenen compenseren dit gebrek aan geluid door zelf een fantoomgeluid aan te maken: een piep of ruis.
Nee, oorsuizen veroorzaakt door een verkoudheid is in veruit de meeste gevallen onschuldig en tijdelijk. Zodra de zwelling in uw neus en keel afneemt en het overtollige vocht uit uw middenoor is afgevoerd, keert uw gehoor terug en verdwijnt de pieptoon of ruis vanzelf.
Meestal verdwijnt het oorsuizen binnen een tot twee weken nadat uw verkoudheidsklachten (zoals een verstopte neus) zijn overgegaan. Het kan soms nog een paar weken duren voordat het laatste restje vocht achter uw trommelvlies helemaal is verdwenen.
U kunt het herstel versnellen door het slijm los te maken en de druk te verlagen. Gebruik tijdelijk een decongestieve neusspray (zoals xylometazoline), ga regelmatig stomen met heet water, en kauw op kauwgom of gaap veel om de buis van Eustachius te helpen openen.
Heeft u geen last meer van snot of een dof oor, maar houdt de piep langer dan 6 weken aan? Raadpleeg dan uw huisarts of een audicien. De verkoudheid heeft in dat geval de onderliggende tinnitus (vaak veroorzaakt door beginnende gehoorschade) mogelijk getriggerd en naar de voorgrond gebracht.
Vliegen met een flinke verkoudheid en een verstopt (piepend) oor wordt afgeraden. Door de grote drukverschillen in het vliegtuig en uw verstopte buis van Eustachius, kan de onderdruk in uw oor pijnlijk hoog oplopen. Dit kan in het ergste geval leiden tot een gescheurd trommelvlies. Gebruik voor het vliegen altijd een goede neusspray en draag drukregulerende oordopjes.
